آنتونی گائودی، معمار مشهور اهل ناحیه كاتالونیای كشور اسپانیا، از جمله بزرگترین معماران جهان در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم است و به خاطر سبك معماری مدرن و به شدت شخصیاش شهرت فراوانی دارد. از جمله آثار معماری فراوانی كه گائودی در طول زندگی خویش خلق كرد، هفت اثر كه همگی در بارسلون یا حومه آن قرار دارند، تحت عنوان واحد «آثار آنتونی گائودی» از سال 1984 در فهرست میراث جهانی یونسكو ثبت شدهاند.
گائودی در سال 1852 میلادی در ناحیه توراگونا در ایالت كاتالونیای اسپانیا متولد شد. . پدر گائودی آهنگر بود و او كوچكترین فرزند در میان پنج فرزند خانواده بود.
گائودی از همان نخستین سالهای كودكی به خاطر ابتلاء به بیماری رماتیسم قادر به بازی با دیگر كودكان همسال خود نبود و به خاطر درد شدید پاهایش، هر بار كه قصد خروج از خانه را داشت باید از قاطر استفاده میكرد. این بیماری همچنین موجب میشد تا او قادر به حضور در بسیاری از كلاسهایش نباشد و گائودی به این ترتیب از همان نخستین سالهای كودكی فرصت مشاهده و تعمق در طبیعت و طراحیهای طبیعی را پیدا كرد. به گمان كارشناسان تاریخ هنر، برخورد نزدیك گائودی با طبیعت در این سالها به شكلگیری دو ویژگی مهم او كه بعدها نقش كلیدی در آثارش ایفا كرد ــ یعنی مشاهده و تحلیل طبیعت ــ كمك فراوانی كرد.
گائودی از همان نخستین سالهای تحصیل هوش و خلاقیت خود را نشان داد و هر چند شاگرد ممتازی نبود، اما در درسهای خاصی چون هندسه استعداد فراوانی از خود نشان داد. گائودی از همان نخستین برخورد شیفته هندسه شد و این شیفتگی كه تا پایان عمر او نیز ادامه داشت، مسیر حرفهای گائودی را نیز مشخص كرد.
گائودی از سال 1873 وارد مدرسه معماری تكنیكا سوپریور شد و پس از فارغالتحصیلی در رشته معماری در سال 1878، بلافاصله كار طراحی و معماری را آغاز كرد.
گائودی با مطالعه دقیق زوایا و پیچ و خمهای اشكال طبیعی، آنها را وارد طراحیهای خود كرد و به جای اتكا به اشكال هندسی صرف، طبیعت را مبنای كار معماری خود قرار داد. این امر خود را در استفاده فراوان گائودی از سازههای سهمی شكل و هذلولی شكل نشان میدهد كه با توجه به پیشرفتهای تكنولوژیك ناشی از انقلاب صنعتی، منجر به شكلگیری یك سبك معماری خاص در آثار گائودی شد.
نخستین آثار معماری گائودی به سبك گوتیك و شیوههای معماری سنتی كاتالونیایی ساخته شدند، اما او خیلی زود سبك شخصی و متمایز خاص خود را در معماری پیدا كرد. گائودی در این دوره تا حد زیادی تحت تأثیر اوژن ویولت لودوك، معمار مشهور فرانسوی قرار داشت. هر دوی این معماران از اساتید معماری پیش از خود فراتر رفتند و با طراحی عمارتهای بدیع و نامنظم، دوره جدیدی را در تاریخ معماری جهان رقم زدند. آثار معماری گائودی در زمره آثار جنبش هنر نو قرار میگیرد كه از پیشقراولان معماری مدرن و امروزی بود.
گائودی استفاده از قوسهای سهموی، اشكال طبیعی و ارگانیك و نوعی سیالیت را با سبك معماری خود آمیخت و با مطالعه دقیق اصول جاذبه و منحنیهای زنجیری، به نوآوریهای زیادی در زمینه معماری نائل شد (برای مثال گائودی بسیاری از طاق قوسیهای آثار خود را برعكس طراحی كرده است و برای حفظ تعادل آنها از وزنههای فراوانی كه به شبكه به هم متصلی از ریسمانها آویخته شده استفاده كرده است).
هرچند گائودی چون یك نابغه مورد تحسین و ستایش هنردوستان سراسر جهان قرار گرفته است، اما آثار او منتقدانی نیز دارد كه معتقدند گائودی كوررنگ بوده است و بهترین آثار خود را تنها در سایه همكاری با ژوزف ماریا خویول، معمار جوان و با استعدادی كه دستیاری گائودی را بر عهده داشت، خلق كرده است.
مشهورترین اثر گائودی در بارسلون كه این معمار مشهور 15 سال آخر عمر خویش را به تمامی صرف ساخت آن كرد، كلیسای معروف خاندان مقدس (Sagrada Familia) است كه با مرگ نابهنگام گائودی بر اثر تصادف در سال 1926 نیمهكاره باقی ماند.
معماری این كلیسا كه ساختمانش از سال 1883 آغاز شد كاملاً نو است و به معماری هیچ كلیسای دیگری شبیه نیست. گائودی به ساختمان این كلیسا عشق غریبی داشت، چنان كه تختخوابش را در كنار ساختمان آن قرار می داد و همان جا میخوابید.
ورودی این كلیسا به گفته گائودی «بایدآنقدر پهناور باشد كه تمام بشریت بتوانند از آن بگذرند و به كلیسا در آیند».كل بنا مركب از چهار برج بزرگ شبیه كله قند و یك پشتبند شمشیری مركزی به شكل پل معلق و ستونهایی چون درخت و ورودیهای سرپوشیده غار مانند است. كلیسای جامع «خاندان مقدس» امروزه نماد شهر بارسلون است و بنا بر آمار منتشره تنها در سال 2004 بیش از 2 میلیون بازدیدكننده از آن دیدن كردهاند.
از دیگر عمارتهایی كه گائودی در بارسلون و نواحی اطراف این شهر ساخته است میتوان به پارك گوئل، پالاسیو بوئل، كاسا میلا، كاسا ویچنز و كاسا باتلو اشاره كرد كه همگی به عنوان یادگارهای فرهنگی بینظیر بشری، در فهرست میراث جهانی یونسكو ثبت شدهاند.