عملکرد رسانه های تخصصی معماری

رادیوفرهنگ FM 106/7
برنامه هفت اقلیم، از ساعت 18 تا 20، هر چهارشنبه با موضوع معماری

موضوع این چهار شنبه :31/5/86: عملکرد رسانه های تخصصی معماری

 

با حضور دکتر سید مصطفی کیانی (سر دبیر آبادی ) مهندس بابک مطلب نزاد(سر دبیر معماری ایران)و خانم سهیلا بسکی (مدیر مسئول معمار) . بررسی عملکرد رسانه های تخصصی معماری و به طور کلی معماری در رسانه ها .

 

منبع کلوناد  

سایت بنیاد میراث پاسارگاد راه اندازی شد

وبنا - سایت بنیاد میراث پاسارگاد -سازمان بین المللی برای حفظ میراث فرهنگی ایران- راه اندازی شد.
درباره بنیاد میراث پاسارگاد ، ساختار بنیاد ، معرفی هیئت امنا ، پشتیبانان ، اخبار . اسناد و مدارک از بخش های مختلف این سایت می باشد.
«بنیاد میراث پاسارگاد» مؤسسه ای غیر انتفاعی، غیر سیاسی و غیر مذهبی است که، طبق قوانین فدرال ایالات متحده آمریکا و قوانین ایالتی ایالت «کلرادو» این کشور، به وسیله ی خانم شکوه میرزادگی در تاریخ 25 ماه آوریل سال 2007 تأسیس شده و در تاریخ 2 ماه مه 2007 به ثبت رسمی رسیده است.

این بنیاد در پی اقدام عده ی کثیری از مردم جهان که از سال 2004، با هدایت «کمیته ی بین المللی نجات آثار باستانی دشت پاسارگاد»، به فعالیت وسیعی دست زدند تا از تخریب آرامگاه کورش بزرگ، بنیان گزار اولین امپراتوری ایران در 2500 سال پیش و صادر کننده ی منشور حقوق بشر، که سازمان ملل متحد آن را نخستین منشور در این زمینه شناخته و سازمان یونسکو آرامگاه او را به عنوان یک زیارتگاه و میراثی بشری دانسته است، جلوگیری کنند، به منظور گسترده کردن این گونه فعالیت ها و نجات آثار باستانی و فرهنگی کشور کهن سال ایران بوجود آمده است.

برای مشاهده سایت به آدرس www.pasargadfoundation.com مراجعه کنید

دكترشیرازی، زندگی آموزنده و مرگی آموزنده‌تر

مهندس بهشتی و دكتر شیرازی دراختتامیه سومین كنگره معماری شهرسازی در ارگ بم

خبرگزاری میراث فرهنگی_گروه میراث فرهنگی_‌ تاریخ معماری ایران بارگاه ارزشهای خود را تنها به روی كسانی می‌گشاید كه در سرشت و اندیشه و عمل با آن مجانست داشته باشند.

 

دكتر سیدباقرآیت الله زاده شیرازی از معدود كسانی بود كه به این بارگاه راه یافت.

 

 او علاوه بر دیانت و فروتنی و خاكساری و سنخیت اخلاقی با فرهنگ اسلامی و ایرانی، توفیق یافت كه سالها مونس و مجاور آثار تاریخ معماری و شهرسازی ایران زمین باشد كه عمر شریف خود را وقف حفظ و احیای آنها كند.

 

دكتر شیرازی همچون نیای بزرگ خود میرزای شیرازی، اندیشناك هویت دینی و ملی ایرانیان بود.

 

او آثار تاریخی را شناسنامه هویت ملت ایران می‌دانست و هر رفتاری در جهت تضعیف و ویرانی این آثار را در خدمت محو سابقه فرهنگی و تمدن این ملت او این اعتقاد را عقیده‌آی دینی می‌شمرد و از همین رو همه عمر شریف خود را وقف آن كرد.

 

شیرازی نقطه عطفی در مرمت آثار معماری ایران و مطالعات تاریخ معماری ایران بود. البته این كار را پیش از او استادانش آغاز كرده بودند؛ اما او بود كه با اتكا بر تیزبینی و حسن خلق و فروتنی تجربه مدام و آشنایی و مستقیم با دانش و تجربه‌های جدید در این زمینه علم مرمت آثار تاریخی و مطالعات تاریخ معماری ایران را بنیاد كرد.

 

شیرازی با علم به نیازهای كشور و تواناییهای خود در همه حوزه‌های مرمت و تاریخ معماری ایران از مدیریت گرفته تا تحقیق تاریخی، از آموزش و مشاوره گرفته تا اجرای مستقیم مرمت حضور یافت او را باید از پایه‌گذاران سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران (نیای سازمان میراث فرهنگی كشور) شمرد كه نخست در اصفهان و سپس در تهران مدتی مدیر آن بود.

 

 در همان زمان بود كه نهایت دانش و درایت خود را به برد و بیشتر آنچه از اصفهان تاریخی به دست ما رسیده است نتیجه زحمات او در حدود چهل سال پیش است بعدها هم با دوستان خود سازمان میراث فرهنگی كشور را تأسیس كرد.

 

 نخستین رشته دانشگاهی مرمت در ایران به همت او در دانشكده پردیس اصفهان دایر شد .

 

 از آن زمان علاوه بر تدریس در آن دانشكده (دانشگاه هنر اصفهان فعلی) و دانشگده‌های دیگر زحمت راهمایی دقیق دهها پایان نامه كارشناسی و كارشناسی ارشد و دكتری در حوزه مرمت و مطالعات تاریخ معماری را برعهده گرفت و مجموعه این شاگردان و رساله‌های آنان از مهمترین و ارزنده‌ترین یادگارهای اوست .

 

 طرح مرمت بافت تاریخی اصفهان را به دست خود طراحی كرد. در مكتوبات مربوط به مرمت و تاریخ معماری مجله اثر را تأسیس كرد و تا شماره آخر شماره 40 سردبیری آن را برعهده داشت كه همچنان مهمترین مرجع در این رشته هاست .

 

همچنین سه دوره كنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران را در بم برگزار كرد. كه حاصل آن صدها مقاله است كه در بیش از ده جلد در اختیار اهل تحقیق قرار گرفته است .

 دغدغه‌ او برای تاریخ معماری در حقیقت دغدغه‌ برای معماری و هویت امروز ایران بود. از اینرو از حوزه معماری معاصر ایران نیز كناره نگرفت و علاوه بر كار حرفه‌ای طراحی، در هیات داوران بسیاری از مسابقه‌های معماری فعالانه شركت كرد.

 

خبرگان حوزه تاریخ معماری ایران در سرتاسر جهان شیرازی را نیك می‌شناسند و او را نماینده شایسته و بلكه مركز ثقل آن می‌شمارند به جرات می‌توان گفت كه اثری در این حوزه نیست كه به نحوی مستقیم یا غیرمستقیم نشانی از شیرازی و اندیشه و كار و راهنمایی او در آن نباشد .

 

شیرازی ساده و پربركت زیست. مهمترین كار مرمت او در آغاز مرمت آثار تاریخی اصفهان و در سالهای اخیر مرمت عمارت مسعودیه در تهران بود... اما زیباترین داستان زندگی‌اش در مجلسی كه فرهنگستان هنر برای بزرگداشت و ترتیب داده بود در میان دوستان و شاگردان و همفكرانش از خدا و عاقبت نیك گفت و بر روی صحنه آرام جان سپرد و صحنه روزگار را فرو گذاشت نه تنها زندگی‌اش را وقف آموختن فرهنگ ایرانی كرد خدای مهربان چنین خواست كه مرگ او نیز نمونه چنین آموزشی باشد. دوستان و شاگردان دكتر شیرازی در دانشنامه تاریخ معماری و شهرسازی ایران زمین این ضایعه را به خانواده او و ملت ایران تسیلیت می‌گویند و از خدای مهربان خواهان‌اند كه این مرد شریف و مهربان و پرخیر را در دریای رحمت خود غرق و با اجداد پاكش محشور سازد.

مهندس سید محمد بهشتی

 مدیر طرح دانشنامه تاریخ معماری و شهرسازی ایران زمین

 منبع خبر گزاری میراث فرهنگی

برج هیرست –نییورک: همنوایی دیروز وامروز

مدت زمان زیادی از به روز رسانی بخش معماری های-تک میگذشت تا بالاخره امروز قرعه به ساختمان برج هیرست نیویورک افتاد  اینکه معماری های تک به دنبال ساختار است و ساختارهای طبیعی و معمول را با تکنو لوزی در می آمیزد تا به فضا کیفیت و هویتی جدید بدهد اما نکته در خور و قابل تامل در بنیانهای فکری این گونه از معماری امروز چگونگی برقراری رابطه با تاریخ است های-تک و سردمداران آن از جمله سر لرد نرمن فاستر به تاریخ احترام میگذارند تاریخ را چالشی برای امروز نمی بینند بلکه ساختارهای امروز را به کمک میگیرند تا با ساختارهای قدیمی رابطه ای منطقی در خور و آگاهانه بر قرار کند و کاملا پویا و هوشمندانه در جهت پاسخ به نیازهای بومی و منطقه ای بر می آید. ساختار و فضا سیستم های انرزی بریا ایجاد بیشترین کارایی با کمترین ماده در هم ادغام می شوند . هر کدام از آنها یاد آور این نکته است که معماری در باره مردم نیازها و آرزوهای آنان است در زمانه تحولات اجتماعی و فن آورانه  الگوهای سنتی مر بوط به چگونگی کار – زندگی -بازی- و ارتباط مورد تشکیکقرار می گیرد برای اینکه به طرز سازنده ای به این چالش تغییر واکنش نشان داد ,ضروری است در ماهیت ساختمانها و چگونگی ارتباط آنها با ساختارسنتی شهر ها تردید کرد .  

این برج 42 طبقه که در محله منهاتان قرار گرفته و به یک ساختمان سبک آرت دکو که یکی از نشانه های مهم شهری منهاتان است در سال های 28-1920 شاخته شده الحاق شده است به گونه ای که بر روی این ساختمان  قرار گرفته است

گروه سر نرمن فاستر و شرکا برای این برج ساختار تاریخی را که بارها در آلمان انگلستان تجربه شده انتخاب کرده اند  سر ارد نرمن فاستر در باره این طرح می گوید این ترکیب بهترن نمونه برای ترکیب ساختارهای دنیای قدیم با جدید است که هم نوایی دو نفره را به شکل تاریخی و مدرن اجرا میکنند

 هر چه از سمت زمین به آسمان می رویم شفافیت و وضوح ساختمان به جهت شیشه های درخشنده و شفاف افزایش می یابد که خود نوید دهنده حرکت به سمت زندگی نو و مدرن است ارتفاع هر طبقه 4 متر است و ار تفاع کلی برج 182 متر است و مشاحت قضاهای داخلی برج حدود 67000متر مربع است  .

در آخر ای کاش ما هم که تاریخ معماری گرانمایه و خدنگی در اختیار داریم روزی راهی برای پاسخ در خور به نیازهای امروزی  در پرتو تاریخ و ساختمانهای ارزشمند مان پیدا کنیم .. رابطه ای صحیح و منطقی بین دیروز امروزمان برقرار کنیم البته هر چند که نگارنده راه رسیدن به پاسخ این مسئله را پرپیچ و خم و دشوار می بیند و چندان امیدی ندارد ولی به هر حال نسلی  باید بیاید و عزم بر طی طریق کردن این راه صعب و دشوار را بکند و شاید آن نسل سنگ زیرینی باشد برای بالندگی و زایش ققنوس وار دوباره  معماری ایران. ان شالله.

 

جایگاه یک آرشیتکت نامدار در فرهنگ معماری ایران

جایگاه یک آرشیتکت نامدار در فرهنگ معماری ایران

نویسنده:عبدالحمید اشراق

 

از چپ به راست  استاد عبدالعزیز فرمانفرماییان – دکتر امیدوار- آرشیتکت عبدالحیمد اشراق

 

کمتر آرشیتکتی است که عبدالعزیز فرمانفرماییان را نشناسد , کمتر دانشجوی معماری را می توان یافت که با نام ایشان آشنا نباشد.

فرمانفرماییان از نظر خصوصیات اخلاقی و از دیدگاه طراحی و انجام انجام طرح های بزرگ پایگاه و نمونه بود او یکی از افرادی بود که برای ارتباط معماری و معماران ایران ایران با تشکیلات معماران سایرسایر کشورها تلاش می کرد اما همه این ویزگی ها با حسن اخلاق صداقت و پاکی همراه بود به طوری که او در میان معماران به خوشنامی شهرت داشت .فرمانفرماییان بر این باور است که دانش و ساختههای یک معمار باید برای جلب اعتماد مردم و جامعه کافی باشد از این رو به تبلیغ اعتقادی ندارد در حالی که کمتر معماری در مقام و موقعیت او که از رسانها رویگردان باشد.

من که خود را دوست نزدیک و صمیصمی او می دانم هرگز ندیدم که به هیچ در خواستی برای گفتگو از سوی خبرنگاران رسانه ها جواب مثبت دهد چنان که گفتم فرمانفرماییان از تبلیغات بیزار است و ان را نوعی خود نمایی می داند و می گوید بیان دانش و خواسته های من در آنچه کرده و ساخته ام نمودار است  بنابراین به بیان لفظی نیازی نیست .

آنچه بگویم جنبه ی خود نمایی دارد که از آن بیزارم .

در واقع هر یک از آثار فرمانفرماییان که در مدت کمتر از سه دهه ساخته شده شایسته بررسی و ارزش هنری است .

فرمانفرماییان پس از بازگست از فرانسه در دهه ی 1950در طرح و اجرای چند ساختمان مسکونی برای دوستان وبستگان نوگرای جهان معماری را برای نخستین بار در ایران به کار گرفت و از روش ها و مصالح مدرن آن زمان بی نهایت بی نهایت استفاده کرد .او با جیارت تمام تمام استیل های مکتب معماری مدرن در مقیاس خانه ها پیاده کرد و به این ترتیب می توان او را یکی از آغاز گران معماری مدرن در آن زمان نامید

فرمانفرماییان مصداق این نظر سقراط را که می گوید "انسان هر طور که باشد زبانش نیز همانطور است" در معماری نشان داد به طوریکه صداقت ذاتی او که در طرح ها و ساختمانهایش مشاهده می شود . یاد آور گفته سقراط است در آثار او از زواید خبری نیست و عناصر کاذب یا تزیینی که برای تضاهر و یا جلب مشتری به کار می رود دیده نمی شود .در باره ریچارد نوترا آرشیتک بزرگ جهانی می گویند که طی نیم قرن سازندگی انسان را به طبیعت نزدیک کرد و محیطی گرم و صمیمی و نشاط انگیز به وجود آورد . در باره عبدالعزیز فرمانفرماییان باید گفت طی سه دهه سازندگی صداقت ودوری از استفاده از عناصر کاذب را نیز به جزیی از فرهنگ معماری قرناخیر ایران افزود و این همان اصولی بود که در طرح و اجرای معماری زمانهای بسیار دور وجود داشت .

او تکنیک ها و فنون مدرن جهانی که در غرب می دید با توجه به شرایط اقلیمی و فرهنگ مهماری ایران تجزیه و تحلیل می کرد و حاصل را با همکاران و معمران جوان در میان می گذاشت و اجرای آن را از آنها در خواست می کرد .

 یک معمار در موقعیت او که مدیری بزرگ نیز بود باید در طرح و اجرای آثارش  دید جهانی داشته باشد  اجرای صحسح طرح های برزگ محیط ایران آن زمان با کمبودهای فرهنگی و غنی گونه ای  درونگری و روشن بینی را می طلبید فرمانفرماییان و همکارانش خود را در جریان رویدادهای مهم معماری جهان قرار میدادند و مسایل تکنیکی را حل می کردند او خود از نظارت دخالت و به ویزه مشورت کوتاهی نمی کرد  و به همین دلیل مشاورین خود را از میاندر بالا ترین ردههای معماری و زبده ترین متخصصین در خارج از ایران بر گزیده بود  .

فرمانفرماییان پایگاه هایی برای مشورت در آمریکا – فرانسه یونان – دایر کرده بودتا بتواند در موارد لازم بر مشکلات مسلط شود البته در این راه تسلط بر زبانهای خارجی برای او امتیاز بزرگی بود ادارهی دودفتر جداگانه در ایران و یونان با حدود 400معمار و نقشه کش یعنی در هر یک 200کارمند به طور همزمان کار ساده ای نیست برای من و همکارانم که در آن زمان مدیران شرکتهای مهندسان مشاور در مقیاس دیگری بودیم –در مورد پیگیری طرح و ساخت مجموعه ورزشی آزادی – قابل تصور نبود که یک نفر بتواند بنای یک مجموعه بزرگ ورزشی را در زمینی به مخساحت 4ملیون متر مربع که شامل ده ها ساختمان بود در زمان کوتاهی به اجرا در آورد این ساختمانها هریک استاندارها و و معیارهای خاص و دقیق خود را داشت و انجام پروزه با مسئولیتهای خطیر بین المللی همراه بود اما فرمانفرماییان و همکارانشدر زمانی بسیار کوتاه با مو شکافی دقت و نظمی غیر قابل تصور پروزه آن مجموعه ورزشی را طوری به اجرا در آورد که مسئولان بین المللی ورزشی به هیچیک از ساختمانها کمترین ایرادی نگرفتند  برای خوانندگان عزیز متذکر می شوم در این نوع ساختمانها علاوه بر عملکرد و استحکام و جنبه های زیبایی یک گروه متخصص بین المللی ناظر برا اجرای معیارها  و کدهای جهانی هستند به طوری که کمترین تخلف و عدم رعایت چند میلیمتر از استاندارهای مزبور در اجرای ساختمان موجب مردود شناخته شدن آن می شود و تحویل پروزه را غیر ممکن می سازد مثلا در ساختمان استخر شنا چند میلی متر کم و زیاد شدن ابعاد اشکال ساز است سا در ساختمان پیست دوچرخه سواری کمترین اشتباه در محاسبات و اجرای شیب حوادث بزرگی را به وجود می آورد و در یک سالن 11 هزار نفری ناکارایی اجزای آن مسئله ساز است این مسئله ساده نبود که فرمانفرماییان و همکارانش نتوانستند در یک زمان کوتاه  مجموعه بزرگی را که علاوه برنکات هنری و تکنیکی از آنچه که لازمه یک مجموعه عظیم است نیز بهره مند بود به جامعه تحویل دهند آن هم در زمانی که در کشور کمبود کارشناسان فنی مسئله ساز بود . در مجموعه یاد شده دریاچه ای به مساحت 220 هزار متر مربع به منظور ایجاد تفریحگاه برای مردم تهران پیش بینی شده بود  250 هزار متر بع نیز به فضای سبز اختصاص داده شده بود که خارج از مراسم ورزشی در اختیار مردم باشد .

این گروه می کوشیدند تا آخرین دستاوردها و مصالح جدید را در کارهای خود به کار برند مثلا در آن زمان ماده ای شمیایی به نام تارتان اختراع شده بود این ماده حالت الاستیک یا فنری داشت و برای پیستهای دو و پرش مناسب بود آنها پی از مشورت با مسولان این ماده را در پیستهای مزبور به کار بردند و مورد تشویق هم قرار گرفتند .

در اینجا باید به مشکلات آنها نیز اشاره کرد از جمله اینکه در آن گیر و دار افتحاح میابقات آسیایی که آرامش از همه سلب شده بود حتی یک دقیقه هم غنیمت بود مسئله ای را عنوان کردند که همه را به تعجب وا داشت و خواب و راحتی را از فرمانفرماییان و همکارانش گرفت و آن اینکه گفته شد گردان ها – سکوهای محل نشستن تماشاچیان در این ورزشگاه صحیح محاسبه و اجرا نشده توانایی تحمل بار تماشاچیان را ندارد و احتمال ریزش آن می رود این خبر در تهران پیچید امامتخصصینو ناظران که بر کار خود اطمینان داشتند بلافاطله بدون تامل گروهی را در محل حاظر کردند و در پاسخ به این اخطارکمیته بررسی که " باید برای هر متربع 350کیلوگرم بار محاسبه و در نظر گرفته می شد" به ایشان گفتند که می توانند به صورت عملی برای هر متر مربع 500کیلوگرم بارگذاریکنند این پیشنهاد مورد قبول کمیته بررسی قرار گرفت و پس از انجام این آزمایش حتی چند میلی متر نشیت هم مشاهده نشد و سکو ها بارهای بیشتری را تحمل کردند .

از جمله سایر پروزه های فرمانفرماییان طرح جامع شهر تهران را می توان برشمرد که با یک دید اصولی شهر سازی برای 5/5 میلیون نفر جمعیت آینده پیش بینی شده بود در آن طرح جزئییات ادوار گذشته تهران بررسی و تهران آن روز مورد مطالعه قرار گرفت و در ان جزئیات و نیازهای شهرهای  مهم منطقه تهران نیز پرداخته بودند هدف اساسی حل مشکلات بود تامین یک نظام توسعه ی عناصر جدید متناسب با خصوصیات فرهنگ ایرانی بود که با اجرای موارد پیش بینی شده  مهم ترین پایه های طرح ایجاد یک سیمای برجسته برای پایتخت در دستور کار قرار  می گرفت (هدف آن ) بر خلاف تهرانی بود که هم اکنون دچار درد بی درمان شده است

شنیدم که برای حمل ده هزار نقشه ی آن طرح جدید برای تصویب در سازمان برنامه آن زمان مجبور شدند  یک کامیون را به خدمت بگیرند

در خاتمه باید بگویم در میان آن همه طرح های بزرگ فرمانفرماییان مسجد دانشگاه تهران را نمی توان از یاد برد در آن طرح تمایل معمار بر این بود که با در معرض دید گذاردن نیازهای بلند و بسیار ساده نخستین عنصری را جلوه دهد که با جلب توجه به آن عظمت را در ذهن بیننده تداعی کند و او را به محیطی روحانی که با اصول جدید و جنبه های معماری نوین  ولی با احترام به سنت ها ساخته شده فرا بخواند در اینجا نیز معمار در بیان اعتقادش موفق شد به طوری که آقای هانری استیرلن در کتاب ایران با دو باتیسور (iran des batisseurs  )این اثر را با مقایسه با مساجد قدیمی یک نماد هنر ایرانی نامیده است در مورد فرمانفرماییان و آثار معماری او گفتنی بسیار است  ولی در اینجا به این مختصر بینده می کنیم و توفقیق بیشتر او را آرزو مندیم .