آقای نادر اردلان

نادر اردلان- بهرنگ مجیدی

نادر اردلان  معماری پركار محقق و معلمی تواناست او در ایران متولد شد و در سن هفت سالگی همراه خانواده اش به ایالات متحده امریكا سفر كرد او 18 سال از زندگی اش را به تحصیل در امریكا گذرانده و كارش را با اسكیدمور اونیگز مریل در سانفرانسیكو آغاز كر و در سال 1964 به ایران بازگشت و به دنبال آن موقعیتی را به عنوان ریاست بخش معماری شركت نفت در میادین نفتی ایران پذیرفت او به همراه خانواده اش به مسجد سلیمان رفت جایی كه اولین چاههای نفت در خرابه های معابد زرتشتیان كشف شده بوند او در آنجا مدت 2 سال ساختمانهای زیادی را طراحی كرد . نادر اردلان مقدار زیادی از آگاهی اكولوژیكی خود را در طی همكاری نزدیك با یان مك هارگ كه كتاب طراحی با طبیعت را به رشته تحرر در آورده پرورش داده تجربه او با اكولوژی به مدت جهار سال الی پنج سال تجربه هیجان آوری بود كه اداره محیط زیست به او و یان مك هارگ ماموریتی برای طراحی پارك محیط زیستی در تهران ماموریت داد از جمله تاثیر گذار ترین معلمان او می توان به  لویی كان اشاره كرد كه در سالهای تحصیل او كان برخی از مهمترین كارهایش را می ساخت  نادر اردلان بعد از مدتی با لویی كان كارش را شروع كرد این كان بود كه توصیه نامه هایی را با انتشارات دانشگاه شیكا گو نوشت كه حس وحدانیت می باید چاپ شود . تفكرات كان د رابره اعتدال و غیر اعتدال خصوصا تا زمانی كه به كارش در ایالات متحده و هند و بنگلادش مربوط بود اثر شدید و مهمی در تفكر طراحی نادر اردلان داشت و تاثیر غیر اعتدال بود كه او آن را در فرهنگ ایرانی و طی مطالعه اجمالی موسیقی – صنایع -ادبیات – شعر – طراحی باغ- و در نهایت معماری گذشته ایران كشف كرد. محیطهای بسیار گرم و خشك و نیمه مرطوب بود كه سر آغاز  اندیشیدن اردلان درباره معماری سازگار با محیط شد . او به زودی نارسایی تحصیلات امریكایی  خود را یاف كه برای به عهده گرفتن طراحی مناسب با فرهنگ آماده نساخته بود .

در آن زمان رومن گیرشمن –باستان شناس بزرگ فرانسوی در خرابه های معابد آتش زرتشتیان مشغول حفاری بود و اساسا روی ساختمانها وسایتهای هخامنشیان و ساسانیان كار می كرد نادر اردلان در انتها و در ترسیم پلانهای بعضی از یافتها به گیرشمن كمك كرد . البته بعد ها كمك های شایان نادر اردلان در طراحی موزه هنرهای معاصر تهران به كامران دیبا را نمی توان از خاطر برد .

او هر گز به مطالعه معماری ایران در یك دوره تاریخی مبادرت نكرد او به سرتاسر این چشم انداز علاقهمند بود او از غارهای خطی شمال ایران تا مارلیك (قرن نهم تا هفتم قبل از میلاد )شروع كرد و بقایای خارق العاده ای در اصفهان و كاشان دوره اسلامی رسید و بعد از آن دوره قاجار و به ویژه ساختمانهاییكه مادر بزرگ او در آنها زندگی میكرد و آنجا بزرگ شده بود .

در سالهای 1970 بود كه او در دانشگاه تهران تدریس میكرد و در آن سال بود كه به فكر راه انداختن چند كنفرانس بین المللی افتاد  او در سال 1970 اولین كنگره بین المللی معماران در ایران و در اصفهانبا كمك چند نفر از دوستانش در حرفه معماری و همكاری وزارت مسكن و شهرسازی ایران شكل گرفت مهمانان این كنفرانس : لویی كان – پال رودولف- باك مینستر فولر – و جمعی از مغزهای عالی  را به مشاركت دعوت كرد موضوع كنفرانس نمایش امكان بالقوه تقابل خلاق بین سنت و تكنولوژی بود اما تلاشهای بی پایان نادر اردلان چهار سال بعد در پرسپولیس هم ادامه داشت و او چنین گردهمایی را در شهر پارسه برپا كرد .

ماندالا در سال 1972 برای انجام سك معماری بر اساس موضوعات و تحقیقاتی كه او با آن مرتبط بود شكل گرفت . ماندالا از این رو انتخاب شد كه ایده كلمه یكپارچه كردن دوباره اجزا با كل بود اردلان در این رابطه چنین می گوید : جامعه ای را تصور میكردیم كه تاریخ افكار و معماری  آن گسسته شده بود و باید دوباره در یك سنتز جدید گذاشته می شد در گسترش این ایده سنتز های هماهنگ سنت و تكنو لوژی هم از طریق انتشارات و هم كار ساختمانی  در حال ایجاد یك همكاری خاصه برای آن زمان بودیم .

در پایان به تلاشهای بی پایان نادر اردلان برای معرفی معماری ایران دست مریزاد می گوییم . آقای اردلان معمار و محقق خستگی ناپذیر مچكریم . معماری ایران امثال نادر اردلان را كم داشته  مهره هایی كه  می باید به جستجوی تاریخ ایران و تاریخ معماری ایران می پرداختند  و این گوهر بی مانند را به نسل های بعدی میدادند كم كاری كردند  نسل امروز كه نگارنده خود جز این نسل است با معماری پر از چالشی به نام معماری ایران رو به روست . براستی چرا اینگونه ایم؟ مدتهاست كه دلخوشی مان چند بنا از  اجدادمان شده . نه معماری امروز آن قوام دیروز را  دارد نه شكوه آن را . ای كاش مهرهایی چون نادر اردلان  پیشتر ها در آسمان معماری ما ظهور پیدا میكردند  و می درخشیدند و درخشیدنشان همچنان ادامه دار بود بعد از نادر اردلان و عبدالحمید اشراق همچنان ستاره ها پر فروغ تر از دیروز سر بر می آوردند .       

 

مطلب را به بالاترین بفرستید:

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 16 آبان 1385    | توسط: محمد حامد    | طبقه بندی: معماران ایرانی،     | نظرات()

هوشنگ سیحون

سیحون نخستین معمار ایرانی بود که " پلان آزاد " را در طرح خانه ها به کار برد . برداشت او از پلان آزاد بیشتر نزدیک برداشت معماری چون ریچارد نوتراست و با آزادی پلان از نوعی که برای جنبش مدرن مطرح است میانه ای ندارد ، چه از نظر لوکوربوزیه که خود اصطلاح پلان آزاد را باب کرد ، آزادی در حقیقت تنها در قالب یک ساخت منظم و انسجام یافته مطرح است . در حالیکه معماران بعدی ، اغلب آن نظام نهفته در بطن لوکوربوزیه را کنار گذاردند و شکل های معماری در کار آنها به صورت نتیجه ای از عملکردهای کنار هم گذارده شده در آمد . ما د رگذشته از دو گانگی آموزشی بوزار سخن گفتیم و از آنکه الگوهای تاریخی سست شدند بدون آنکه اصول مکتبهای جنبش مدرن به این آموزش راه یابند ....

 ادامه مطلب در عاواد

مطلب را به بالاترین بفرستید:

نوشته شده در تاریخ دوشنبه 29 خرداد 1385    | توسط: محمد حامد    | طبقه بندی: معماران ایرانی،     | نظرات()

كارنامه مرد ساختمان های باشكوه معماری مدرن ایران

عبدالعزیز فرمانفرمایان

Office Buildings

- Ministry of Agriculture, 22 story headquarters office building, 1976

- National Iranian Oil Company Headquarters (in collaboration with Yahya Etehadieh), 13 story office in Tehran, 1961

- Telecommunication Center, 2 story tower in Tehran (sub-contract from Aneg), 1974

- Ministry of Roads, 14 story headquarter building, 1959

- National Iranian Television Center, Studios, offices and other facilities in Tehran, 1972

- Beh Shahr Group Office, Offices and other facilities, 1969

- Khaneh Center Commercial Complex, 3 three-story towers of 200,000 square metes half finished,

- Bank Saderat Isfahan Branch Office, Banking facilities, 1978

- Bank Kar Building, 23 story building offices, 1960

- Bank Etebarat/Credit Lyonnais, Offices and banking facilities, 1968

- Oil Consortium Head Offices (in collaboration with Wilson, Mason and Partners), 8 story office building, 1960

- Cement Company Office, Built at the Plant, 1960

Teheran Olympic Center

- Track and field and football stadium, 100,000 seat stadium with all related facilities with an artificial lake at the north of the complex, 1970

- Multi purpose covered stadium (in collaboration with S.O.M San Francisco), 12,000 seat, 1979

- Covered swimming and diving pool (in collaboration with S.O.M San Francisco), 3000 seat, 1974

- Office Building and press center, 1974

- Shooting range, Hand gun and riles, 1974

- Trap shooting range, 1974

- Out door training fields, Hockey, track and field, 1974

- Out door tennis court and field hockey, For training purposes, 1974

- Connecting roads and bridges to main Karaj road, 1974

Hosting Projects

- Saman 1 apartment building, Two 22 story towers with 170 apartment units, 1970

- Saman 2 tower apartment building, 3 thirteen story towers, totaling 400 apartments, 1972

- Vanak Park Apartment Complex, 4 towards (6 & 20 story each), 1978

- Sarcheshmeh housing complex, 2,500 building units of single family housing for the copper mining industry employees, 1978

- Polyacr residential community, Employee housing in 154 units, 1978

- Bid Boland housing project (U.I.O.E) (in collaboration with Yahya Etehadieh), 500 units of lousing for the gas pumping station workers, 1968

- Khaneh Karaj, Different housing types recreational community, 1977

- Darya, Second Home Community 700 single family, 1977

- Isfahan, Single family detached homes, townhouses, and apartments, 1978

Palaces

*New Niavaran Palace, 1967

*Old Niavaran Palace renovation, 1967

*Queen Mothe's Sad-abad residence, 1972

*Prince Mahmoud Reza's Sad-abad residence, 1965

Airports

- Mehr-abad Airport Expansions Program

� Apron, 38 aircraft positions with underground service road and underpass network, 1972

� Terminal N02, International passenger service facility, 1972

� Terminal N03, Facilities for Hajji Pilgrims leaving and returning, 1970

� Terminal N04, International passenger service facility, 1974

� Government Pavilion, Reception areas, lounges, kitchen, and dining facilities

Educational Buildings, 1978

- Iran education project (in collaboration with Scandiacnsuk Intl-World Bank Project), Master planning, site selection, design and construction of 49 schools and colleges in 19 cities and towns in Iran, 1974

- University of Tehran

- Tehran School of engineering laboratories, Electro mechanical laboratories, 1965

- Atomic Energy Project for University of Tehran, 1965

*Technical school auditorium, 500 Seats, 1965

*School of agriculture hydraulics laboratories, 1958

*School of agriculture residential facilities, 1960

*School of veterinary sciences clinics, 1967

*School of science atomic research center, 1959

*Residential buildings for students in Amir-abad, 1959

*Restaurants for students in Amir-abad

Health and Hospital

- Social Welfare Organization, Office building in 5 stories, 1964

- University of Ahwaz Hospital, 300 bed facility with doctors' training center, 1965

- Iranian army general hospital, Tehran, 200 bed hospital with a major surgical department, 1968

- Hospital, Abadan (in collaboration with Wilson, Mason and Partners), 250 bed facility with orthopedics and rehabilitation center, 1959

Miscellaneous

- Carpet Museum, 2 floors including exhibition hall, research library and carpet treatment facilities, 1978

- Iranian Pavilion, EXO 67, 8,000 square meter exhibition hall in a building with blue Isfahan tile exterior, 1957

- PIT postal sorting center (with the UK General Post Office), Automated central mail sorting complex, 1975

- Shemshak ski resort hotel, 30 rooms with sport resort facilities plus restaurant and locker rooms

Industrial Buildings

- Arj industrial complexes, 20,000 square meter factory and shop facility plus 5,000 square meters of office space units of staff apartments, 1965

- Darou Pakhsh Group Pharmaceutical Plan (with Wilson, Mason and Partners), 20,000 square meters of plant, laboratories and offices 300, 1965

- Pfizer pharmaceutical center (with Wilson, Mason and Partners), 8,000 square meters of offices, 1965

- Squibb industrial offices (with Wilson, Mason and Partners), 7,000 square meters offices, 1965

- Shopping center of the Iranian army, 20,000 square meters in 3 floors plus basement level, 1966

- Telecommunication and earth satellite station for Northup Page Communications, 1970

Master Plans

- Comprehensive master plan of Tehran (with Gruen Associates), 25 years growth plan and policies, capital improvement program, land use and development controls regarding direction of growth for capital of 5.5 million population, arranged in 10 linear towns along an east-west axis, major rejuvenation of residential and southern sectors of Tehran

- Lavizan New Town, Master plan of 3,200 hectares for 280,000 population community on east axis of Tehran, 1977

- Kan New Town, Middle and upper income community of 260,000 population on 4,000 hectares on the west axis of Tehran, 1977

- Sarcheshmeh Community, 2,500 units, Residential development for the copper mining industries staff, 1978

- Khaneh Community Development

� Isfahan, 140 hectare development for a community of 15,000 persons, 1978

� Darya, Resort community on 250 hectares extensive beach from

� Karaj, Second home community for 700 single family units on 63 hectares, 1977

- Greater Tehran Parking Study, Study of the potential for development of underground public parking structures in major squares throughout central Tehran, 1969

- Note1, between years 1950 and 1965 construction of 100 houses for friends and family. Some of these houses have been destroyed. Residence of the Belgian Ambassador still exists.

- Note2, Since 1955 up to 1970, all now basic work for Oil Operating Company (Consortium), as schools, houses, clubs houses, hospital, clinics, etc� has been designed and built by AFFA and Wilson & Masons of London.

- Note3, Designed but not built, New Tehran International Airport-Terminal Building and about 100 different support facilities, (in collaboration with T.A.M.S New York), Construction of runways, started in 1978

- Air Force Academy near Isfahan (in collaboration with S.O.M Chicago Office)

- Royal House Society and Hippodrome

- Central Bank of Iran and Crown Jewels Museum in Abbas-abad, Tehran

كارنامه مرد ساختمان های باشكوه معماری مدرن ایران

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 كارنامه مرد ساختمان های باشكوه معماری مدرن ایران

مطلب را به بالاترین بفرستید:

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 21 خرداد 1385    | توسط: محمد حامد    | طبقه بندی: معماران ایرانی،     | نظرات()

آقای حسین امانت

ایران – معماری- مدرنیته- سنت- معمار – آسمان-ستاره

تصور من این است: معماری مدرن ایران  كه در دوره اواسط  قاجار و پهلوی اول سر برآورد از دل سنت آمده بود ودر  آسمان معماری مدرن ایران آن زمان ستاره هایی چون .وارطان- گابریل گوركانیان –سیحون –فرمانفرمائیان- فروغی –و امانت و... را در خود جای داده بود  در میان تمامی این ستاره ها و انبوه ستاره هایی كه ذهن نگارنده د رحال حاضر خالی از این نامی هاست یكی را می توان یافت  كه در عنفوان جوانی به ستاره ای درخشان در معماری مدرن  ایران بدل شد . او كسی نیست جز حسین امانت با هوش . در میان همه این نامها فقط امانت بود كه وقتی  از ایران رفت  توانست در خارج از ایران در ایالات متحده از جنوب تا شمال –خاورمیانه– خاور دور – اروپا  از خود معمارانهایی را به جای بگذارد .

 

تمامی این موفقیتها را امانت مدیون هوش بی شاعبه خود است هوشی و دركی بالا از موقعیت و منطقه و زمان در حال زندگی خود. از جمله دلایلی هستند كه می توان برای موفقیت شركت آرك دیزاین جناب مهندس امانت بر شمرد.

مهندس حسین امانت، آرچیتكت و هنرمند مقیم ونكوور كه  از سوی كمیته برگزاركننده جشن بزرگ دانشنامه ایرانیكا جایزه یك عمر فعالیت و خدمت به هنر معماری معاصر ایران را از آن خود كرده است، می گوید: طراحان شهری و برنامه ریزی معماری در ایران باید با بهره گیری از معماری سنتی و اصیل ایرانی و الهام گرفتن از تكنولوژی مدرن غرب، سیاست های شهرسازی خود را بازبینی نمایند. حسین امانت معتقد است: معماری مانند تبلور فرهنگ یك كشور است و همه همكاران من در ایران باید در این راستا حركت كنند، زیرا بخشی از معماری روحی است و این راز معماری بزرگ ایران است. آقای امانت می گوید: در ایران به قدر كافی ارزش های سنتی را در كارهای جدیدی كه خیلی متاثر از معماری غرب است ادغام نمی كنند، زیرا پیشرفت فرهنگی و تكنیكی غرب آنقدر قوی است كه ما را از دیدن زیبایی های فرهنگ خودمان غافل كرد.

 .  مهندس حسین امانت شهروند كانادایی ایرانی الاصل  متولد سال ۱۳۲۱ شمسى  (۱۹۴۲ م) در تهران  است در مدرسه عالی معماری سابق و مدرسه- دانشكده- معماری هنرهای زیبا ی امروز  معماری خوانده در سن 24 سالگی از مدرسه معماری هنرهای زیبای تهران فارغ التحصیل می شود و در همان سال بود كه مسابقه طراحی یاد بود آزادی  شهیاد-shahyad freedem monument  - در تهران در مقیاس ملی برگزار شد ستاره خوش اقبال این مسابقه كسی نبود جز حسین امانت جوان . آری او براسیتی یك شبه ره چند ساله را پیمود. و سر انجام این بنای یاد بود در سال 1350شمسی رسما  در مراسمی با شكوه افتتاح شد .اما به راستی طراح این بنای به یاد ماندنی در آن سالها می توانست  متصور شود كه بعد ها كه او در ایران نیست چقدر مردم ایران از این بنای او  خاطره بر ذهن خود دارند .آن روزها را چه كسی می تواند از یاد برد؟

 . بناى مزبور در واقع از چهارستون عظیم تشكیل شده كه در بالا به هم متصل مى شوند و چهار طاق را تشكیل مى دهند. در قسمت پایه آن یك تالار وجود دارد و دو تالار دیگر هم در طبقات بالاتر هست. طاق هاى این بنا به سبك معمارى دوره اسلامى ساخته شده اند. اما بنای میدان آزادی نماد تهران قدرتمند است نشانه ای فضایی است كه این شهر را تداعی میكند لیكن از هیچ مفهوم دیگری برخوردار نیست .

آرشیتكت جوان بعد از این بود كه طراحی پروژه های مهمی را به دست گرفت  تا اینجا فراموش نكنید مهندس جوان فقط در ایران توانسته بود برای خود نام و آوازه ای دست و پا كند و نام او از مرزهای ایران بیرون نرفته بود . كه از جمله آنها مى توان به پروژه دانشگاه آریا مهر سابق- صنعتى شریف امروز- آری دانشگاه صنعتی شریف امروز را كسی جز آرشیتكت  با هوش طراحی نكرد دانشگاهی با آجر نمای قرمز كه هنوز  به لحاظ كاركردی و سیستم به خوبی كار میكند  ولی متاسفانه بخش هایی از نمای اصلی دانشگاه امروز دیگر وجهه سابق خود را ندارند  اما هنوز در این دانشگاه مغزهای ایرانی همانند سابق در حال پرورش یافتن هستند و هنگام درو محصول این ستارگان جوان ایرانی دیگر در ایران نیستند و دیگرانی از محصولات ذهنی و استعدادی آنها استفاده میكنند . نگارنده  توصیه می كند حتما سری به دانشگاه شریف بزنید تا مفهوم نظام -  سیستم -عملكرد را در یابید نگاهی به درهای اصلی و فرعی دانشگاه آریا مهر سابق بیندازید .  اما بازهم جوان با ذوق ایرانی هنر نمایی خود را در دل هنر معمار فرانسوی  طراح دانشگاه تهران می برد و آنجا هنر خود را در ساختمان دانشكده مدیریت دانشگاه تهران این وصله چهل تكه  به رخ میكشد . از دیگر پروژه های تحصیلی-educational -او می توان به ساختمان دبیرستان البرز  تهران  اشاره كرد  دبیرستانی كه گویی تمامی بزرگان یا  اشراف زادگان  این سرزمین در آن درس خوانده اند و درس میخوانند گویی سر نوشت پروژه های تحصیلی این معمار با هوش با هم سنخوانی از خود او گره خورده است . از جمله ساختمانهای دولتی  كه او  می توان ،ساختمان سازمان میراث فرهنگى ، ساختمان موزه پاسارگاد (شیراز) .

آرشیتكت جوان به شهرت جهانی می رسد .

نسل اول طراحی سفارتخانها ی ایران در كشورهای میزبان در سراسر جهان در دوره پهلوی و معدودی در  اواخر قاجار  شروع شد و نسل دوم آن در دوره ریاست جمهوری سید محمد خاتمی در جمهوری اسلامی  آغاز شد  و سوال  این است كه نسل سوم طراحی این سفارتخانه ها را كی و از همه مهمتر چه كسانی به عهده خواهند گرفت ؟. باید باور كرد هم در دور اول و هم در دور دوم تمامی كسانی كه  بعنوان طراحان این ساختمانها مطرح شدند تمامی بدون هیچ پیش داوری ستارگان بی بدیل معماری ایران هستند  . عده ای معتقدند این ساختمانها ساختمانهایی بی هویت هستند ولی نگارنده از همه این ساختمانها دفاع می كند و بی هویتی را قبول ندارد ما به تمامی آنها به عنوان جستار و دستاوردی برای هویتی پایدار كه نسل سوم  می بایست به آن برسد  و به نمایش بگذارد نگاه می كنیم و از همه آنها درسهای كرانمایه و پر ارزشی را یاد می گیریم   .

امانت وجهه بین المللى خود را اول بار بابت طراحى و اجراى ساختمان سفارت ایران در بیجنیگ چین) به دست آورد كه در سال 1983 كامل شد. این بنا در حال حاضر یكى از متفاوت ترین و در عین حال زیباترین سفارتخانه هاى كشور چین است. او در این ساختمان توانست سنت معمارى ایرانى را به شكل قابل قبولى پیاده و اجرا كند. امانت در این پروژه خود یك حیاط بیرونى براى مراجعه كنندگان و یك حیاط اندرونى براى اقامت اختصاصى سفیر و نیز یك حوض و یك دفترخانه طراحى كرده است .

نگاهی به پروژهای جناب مهندس امانت در سطح بین المللی          

             Central Library Communication Univeristy of China   Beijing, China                          

. این بنا به شكل یك عمارت كلاه فرنگى شیشه اى طراحى شده كه مجاور دریاچه اى قرار دارد و فرم هاى ارگانیك در آن پیاده و اجرا شده اند. استفاده از سنگ سرامیك و به كار بردن شیشه هاى مشجر از مشخصه هاى این بنا است.. وقتی می گویم این جناب مهندس بسیار با هوش  است درست می گویم او طراحی  مركز قضایى حیفا و كمى بعد با عهده دار شدن طراحى مجموعه اى از ساختمان ها در مونت كارمل اسرائیل،  او با درك درست موقعیت و زمان برای پیشرفت خود از سبك معماری مدرن خود در ایران و بعد ها در ایالات متحده فاصله گرفت و به سمت سبك معماری یونان رفت  كه مشخصه عمده آنها، هماهنگى و هارمونى شان با ساختمان ها و باغ هاى اطراف بود.
او خود درباره بناهایى كه به سبك معمارى كلاسیك یونان طراحى كرده گفته است: «من دیدم چطور سبك كلاسیك مى تواند با باغ هاى اطراف این جا (منطقه حیفا) تناسب و هماهنگى داشته باشد. منطق من این است: ما در زندگى مدرن در شتاب و تحرك به سر مى بریم و زمانى براى دقت كردن به جزئیات یك ساختمان كلاسیك نداریم. اما سبك كلاسیك براى جامعه اى كه در آسودگى و رفاه به سر مى برد، معنا مى دهد، جامعه اى كه زمان كافى براى مراقبه و نیایش دارد. ساختمان هاى مدرن بعد از انقلاب صنعتى، رشد و گسترش پیدا كردند، دوره اى كه زندگى مادى بر معنویت غلبه پیدا كرد اما من فكر مى كنم زیبایى فاكتور مهمى در طراحى است، چون زیبایى براى روح انسان خیلى سودمند و مفید است.»
اما پول سرشار یهودی ها در پروژه هایشان  و وضعت بد اقتصادی شركت مهندس با هوش را در چنین اظهار نظری را از یاد نبرید . از دیگر كارهای او می توان به: طراحى و ساخت عبادتگاهى در ساموآى غربى، طراحى چند كارخانه در دالیان چین و ساخت چندین مجتمع آپارتمانى در سانتامونیكاى كالیفرنیا و بلوك شهرى با دو برج مسكونى در سن دیه گوى كالیفرنیا. امانت در تمام این پروژه ها، مهارت ویژه اى در به كار بردن و تركیب درون مایه هاى فرهنگ هاى مختلف از خود نشان داده است.

اما تلاش مهندس حسین امانت در به كار گیری پیش از پیش اصول معمارى ایرانى را در بناهاى مدرن خود  قابل تقدیر است .

اینم كارنامه جناب مهندس حسین امانت  به روایت سایت رسمی ایشون

                                                    

Iranian Embassy Beijing, China Aryamehr Univeristy Tehran, Iran Faculty of Business Management Tehran University Tehran, Iran Persian Cultural Heritage Centre Tehran, Iran RESIDENTIAL  Kettner & Ash San Diego, California Legacy Towers Burnaby, British Columbia 220 Royal New Westminster, British Columbia Bayside Tower San Diego, California Horizon Towers San Diego, California 14th Street Santa Monica, California Various Projects Santa Monica, California

INSTITUTIONAL  Eastside Baha'i Center Bellevue, Washington Central Library Communication Univeristy of China Beijing, China Central Library Sichuan University Sichuan, China Northern Virginia Baha'i Center Loudon, Virginia Baha'i Regional Center Plano, Texas Centre for the International Counsellors Baha'i World Centre Haifa, Israel Centre for the Study of the Sacred Texts Baha'i World Centre Haifa, Israel Baha'i House of Worship Apia, Western Samoa Seat of the Universal House of Justice Baha'i World Centre Haifa, Israel Shahyad Monument Tehran, Iran

 

 

 

 

 

مطلب را به بالاترین بفرستید:

نوشته شده در تاریخ جمعه 5 خرداد 1385    | توسط: محمد حامد    | طبقه بندی: معماران ایرانی،     | نظرات()

آقای محسن فروغی

محسن فروغی معروف ترین معمار ایرانی دوران رضاخان بود كه در برنامه های او فعالانه شركت می كرد، فروغی فرزند ذكاء الملك فروغی فارغ التحصیل مدرسه عالی هنرهای زیبای پاریس در ساخت بانكهای ملی، بیمارستانها و بناهای مسكونی بسیاری مشاركت داشته است. معمار دیگر ایرانی، وارتان آوانسیان، ارمنی، اهل تبریز فارغ التحصیل مدرسه عالی معماری پاریس كه بناهای هتل دربند، كاخ رضاشاه در سعدآباد، سینماهای متروپل، دیانا و مجتمع های آپارتمانی واقع در خیابان انقلاب به نام او ثبت شده است.

معماران دیگر ایرانی چون گابریل گوركیان كه دارای شهرت بین المللی بود و ساختمان وزارت امور خارجه و مجتمع های مسكونی كاملاً مدرن از كارهای اوست، كیقباد ظفربختیار، علی صادق، ایرج مشیری كه سردبیر و مؤسس مجله آرشیتكت بود، از دیگر معمارانی هستند كه نامشان در معماری زمان پهلوی اول ماندگار است.

برنامه مدون سازی رضاشاه به طور مستقیم در سنت معماری بناهای مسكونی شخصی نیز اثر گذاشت و از طرفی معماری یك حرفه شد، حرفه ای كه تا زمان رضاشاه هویت چندان نداشت، اما به تدریج پیام خود را در معماری ساختمانها به شهروندان منتقل می كردند و پایتخت نشینان اعیان برای ساخت واحدهای مسكونی خود به دنبال معماران تحصیلكرده می گشتند.

حكومت بیست ساله رضاشاه بر پایتخت را باید دومین دگرگونی تهران نامید، تغییراتی كه وسعت تهران را به حدود  ۴۶ كیلومتر مربع یعنی  ۲‎‎/۵ برابر دوره قاجار رساند. جمعیت  ۵۴۰ هزار نفر با میزان رشد سالانه  ۵‎‎/۷ درصد و جمعیت انبوهی كه در خارج از محدوده شهرداری زندگی می كردند، شمار خودروها كه غالباً آمریكایی بودند، سالانه تا  ۷۰ درصد رشد كرد، ورود اتومبیل به تهران در سال  ۱۳۰۸  حدود سی هزار ثبت شده است، خودروهایی كه نیاز به تعمیرات و نگهداری داشتند و برای آنها حدود  ۲۳۰  گاراژ ساخته شد كه در آن  ۵۰۰  استادكار و كارگر مشغول بودند.

پهلوی اول پایتخت را با ساختاری به فرزندش تحویل داد كه دستخوش تحولات بنیادی شد، ساختاری مركب، هسته اصلی كه استخوانبندی قدیمی شهر بود، شامل بازار، بقایای ارگ سلطنتی و ساختمانهای جدید اداری با الگویی شطرنجی از خیابانهای تازه تأسیس و هسته های پراكنده با محورهای ارتباطی خطی كه پایه های اصلی توسعه ساختار شهر تهران در مراحل بعدی شد.

 

مطلب را به بالاترین بفرستید:

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 4 خرداد 1385    | توسط: محمد حامد    | طبقه بندی: معماران ایرانی،     | نظرات()

عبدالعزیز فرمانفرمائیان

در باره عبدالعزیز فرمانفرمائیان

در باره عبدالعزیز فرمانفرمائیان

سى سال معمارى ایران

عبدالعزیز فرمانفرمائیان متولد سال ۱۲۹۹ تهران
دانش آموخته رشته معمارى از دانشكده هنرهاى زیباپاریس (بوزار)
بنیانگذار نخستین دفتر «مهندسین مشاور» در مقیاسى ملى و بین المللى ۱۳۳۳
تدریس كوتاه مدت در دانشكده هنرهاى زیبا دانشگاه تهران دهه ۳۰
طراحى و اجراى بسیارى از بناهاى معروف و ماندگار معمارى معاصر به تنهایى یا با همكارى معماران و دیگر دفاتر معمارى ایرانى و خارجى
یكى از پل هاى اصلى ارتباط معماران ایرانى وخارجى
تهیه نقشه طرح جامع شهر تهران با همكارى «ویكتور گروئن» آمریكایى با نظر به تأمین یك نظام توسعه عناصر جدید متناسب با فرهنگ ایرانى، حل مشكلات موجود و نیازهاى مهم پایتخت با پیش بینى ۵‎/۵ میلیون جمعیت
شهرسازى در كرج، كرمان، اصفهان وتهران
طراح موزه فرش تهران ، كاخ نیاوران ، كاخ مادر سعدآباد، مسجد دانشگاه تهران و...

عرضه و معرفى فناورى پیشرفته در بلندمرتبه سازى با روش هاى ضدزلزله
اداره همزمان دو دفتر معمارى وشهرسازى درایران و یونان (تهران و آتن)
فعالیت گسترده در زمینه ساختمانهاى ادارى، مسكونى ، بهداشتى و درمانى ، فرودگاهى ، مذهبى، صنعتى ، فرهنگى ، تجارى و تأسیسات شهرى
فرمانفرمائیان هم اكنون در پاریس اقامت دارد.
محمدشمخانى : پذیرش اینكه معمارى در نهایت و در جایگاه جنینى خود یك هنر است و نماد ونمودى از انگیزش انسان براى دگردیسى و جستارى براى دگرگونى ذهن و زبان و زندگى وهنرى فراتر از سینماحتى ، كه فراگیرترین حرفه و هنر و رسانه معاصر به حساب مى آید، خود بزرگترین مشكل و ماجرایى است كه همچنان در ایران ناگشوده مانده و میان «نخبه گرایى» معماران و ناآگاهى عمومى مردم ومخاطب (به عنوان معیار و مقصد نهایى ) دست وپا مى زند. در این زمینه شاید هنوز و همچنان نخستین گامى كه باید برداشته شود، معرفى این هنر كاربردى و زبان ساز واندیشمندان واقعى این عرصه است. كسانى كه با كارهاى بنیادى شان به ساختن سمبلى از ایمان انسان معاصر مى پردازند و او را به عصر تازه اى نوید و به عصر دیگرى رهنمون مى سازند.
یكى از پیشگامان این حوزه در كشور ما «عبدالعزیز فرمانفرمائیان» است كه جامعه معمارى ایران او را پدر «مهندسین مشاور» مى نامند و بنیانگذار نخستین دفتر معمارى در مقیاسى بین المللى مى دانند.
فرمانفرمائیان جزو نخستین نسل از معماران تحصیل كرده ایرانى در خارج از كشور نیز به حساب مى آید. جزو كسانى كه در پاریس و در دانشكده «بوزار» تعلیم دیده اند و به گسترش آموزه هاى كلاسیك این دانشكده در ایران آن دوران پرداخته اند. به همین خاطر هم مى توان از او به عنوان یكى از معماران نسل نخست معمارى مدرن و معاصر ایران نام برد. نسلى كه «نادر اردلان» در مدخل معمارى دانشنامه ایرانیكا آنها و دوره كارى شان را چنین توصیف مى كند: «نكات قابل توجه دوره اول شامل صنعتى شدن، توسعه زیربنایى، تجهیز ارتش و توازن جدید قدرت به دنبال این موارد بود. براى مثال صنعت نفت به سرعت رشد كرد و نگاه ها به تلاشى معطوف شد كه در جهت ملى شدن صورت مى گرفت. سرمایه گذارى در سد سازى و نیروگاه هاى آبى، ساخت شبكه راه ها، مخابرات وغیره صورت گرفت. طرح مارشال و برنامه هاى اصل چهار ایالات متحده آمریكا به همراه سایر برنامه هاى كمك رسانى مالى، فنى و نظامى براى ایالات متحده و هم پیمانانش به اولین برخورد مهم ایران با مردم و فرهنگ ایالات متحده منجر شد و این رابطه یك شبه جاى روابط با آلمان و فرانسه را كه پس از جنگ جهانى اول گسترش یافته بود گرفت. به دلیل اقتصاد راكد و ضروریات بازسازى پس از جنگ ، تنها توجهى نمایشى به معمارى و شهرسازى مى توانست صورت بگیرد. این دوران تنها به پیدایش نمادهایى از یك هویت ملى روزافزون انجامید: تصاویر گذشته اى افتخارآمیز مانند آرامگاه هاى نوبنیاد یا بازسازى شده دانشمندان، شاعران وقهرمانان ملى وتصاویرى كه بر نظامى نوین دلالت داشتند. مانند میدان هایى با مجسمه نماد رهبرى ملى در مركز آن كه در همه جا به چشم مى خورد. بناهاى یادبود این دوران، كه عمدتاً قبل از جنگ جهانى دوم ساخته شدند، اغلب كوچك و با طرح هایى هنرمندانه و اجراهایى خوب ، گواه تحصیلات طراحان ایرانى در پاریس قبل از جنگ ... بودند. این طراحان كه با آموزش هاى دانشكده بوزار به ایران بازگشته بودند، تحت سرپرستى معمار و باستان شناس فرانسوى ، آندره گدار، اولین مدرسه آموزش معمارى معاصر ایران را در دانشگاه تهران پایه گذارى كردند... بهترین توصیف ویژگى زیبایى شناسانه نظریه ها و نگرش هاى معمارانه براى بناهاى عمومى «یادمان هاى آریایى» است كه از اسلیمى هاى اسلامى نیز بهره برده بودند. تنها فرودگاه مهرآباد اثر محسن فروغى و مشاوران سوئدى وى ، ساختمان جدید مجلس سنا در تهران اثر حیدرغیابى و ساختمان دفتر مركزى شركت ملى نفت ایران اثرعزیز فرمانفرمائیان توانستند نظر عموم مردم را كه به ناگاه با مقیاس عملكرد، تكنولوژى و ساخت كاملاً متفاوتى روبه رو شده بودند به خود جلب كنند. گرچه این بناها ساختمانهایى قابل توجه بودند، اما هرگز به سطح معمارى عالى نرسیدند

.» (مجله معمار، برگردان: شیرین رضایى)

اگرچه این تحلیل شتابزده و صورى هرگز به كام فرمانفرمائیان خوش نیامده و او را واداشته كه در آمریكا پاسخى مكتوب و مطبوعاتى بدان بدهد، اما درست بر چنین اساسى است كه مى توان از چندانى و چونانى حضور فكرى و فلسفى و آفرینه هاى معمارى او یاد كرد و سخنى به میان آورد. كسى كه بعد از فارغ التحصیلى از «بوزار» پاریس بلافاصله به ایران مى آید و در دانشكده هنرهاى زیبا دانشگاه تهران با كسانى چون سیمون وفروغى مشغول به تدریس مى شود. مسجد دانشگاه تهران نخستین اثرى است كه او به طور رسمى از خود به جا مى گذارد. اثرى كه «هانرى استیرلن» در كتاب خود آن را در مقایسه با مساجد قدیمى، نمادى از هنر ایرانى شمرده است. تدریس در دانشكده هنرهاى زیبا و كار در دفتر ساختمان دانشگاه تهران اما، نمى تواند پاسخگوى نیازهاى درونى و كنكاش هاى بیرونى این معمار ایرانى باشد و بالاخره او را وادار به استعفا و به فكر تأسیس یك دفتر مهندسى مى اندازد. دفترى كه تا آن زمان در ایران وجود نداشت و جاى آن را خارجى ها پر كرده بودند. فرمانفرمائیان اما با روح جست وجوگرى كه دارد به تكمیل تجربیات خود در این زمینه مى پردازد و اقدام به تشكیل یك دفتر مهندسى در مقیاسى ملى و بین المللى مى كند تا طرف قرارداد دولت ایران در پروژه هاى بزرگ ساختمانى باشد و درست به همین خاطر هم هست كه حالا ردپاى او را در جاى جاى این شهر بزرگ (تهران) و در سازه هاى مهم بسیارى مى بینیم و مى یابیم. او براى این كار از مراجعه به منابع خارجى نیز دریغ نمى كند و ضعف پروژه هاى خود را بدین ترتیب برطرف مى كند. در یك چنین بستر بزرگى است كه بسیارى از معماران درجه یك آن زمان نیز شروع به تجربه اندوزى مى كنند و وارد بازار كار مى شوند. این موضوع هم به خالى بودن عرصه بازمى گردد و هم به تعدد سفارش هایى كه فرمانفرمائیان مى گیرد و مى پذیرد. نسبتى كه با ورود و خروج وزارتخانه هایى چون آبادانى و مسكن و سازمانهایى چون برنامه و بودجه و دیگر سازمانها و ادارات مرتبط با موضوع ساخت و ساز دائم قبض و بسط مى یابد و به اقتضاى مسائل سیاسى و اقتصادى و به ویژه مسأله فروش نفت و تأثیر مستقیم آن بر درآمدها و دخل و خرج ها گاه به بستگى و گاه روبه بهبودى و گشایش مى رود و در جایى به تعدد دفاتر مى انجامد و در جایى دیگر به ادغام آنها و درجایى هم به استخدام نیروهاى كار خارجى. «كامران دیبا» در نوشته اى دفتر فرمانفرمائیان را به خاطر تعدد كادر فنى و كیفیت حرفه اى و قدرت انجام كار در زمان خود و در خاورمیانه «بى نظیر» مى شمرد و از جمله دستاوردهاى این دفتر را «عرصه و معرفى تكنولوژى پیشرفته در ساختمان بلندمرتبه» مى داند كه «باروش هاى ضدزلزله محاسبه شده اند.» نمونه هاى این بلندمرتبه سازى را هنوز مى توان در تهران و در چندین سازه شاخص دید. دفتر مركزى شركت نفت، ساختمان وزارت كار، ساختمان وزارت كشاورزى، برجهاى سامان، برجهاى ونك پارك، ساختمان بانك اعتبارات ایران و... از این جمله اند كه هنوز در بافت شهرى پایتخت خودنمایى مى كنند و در میان ساختمانهاى بلندمرتبه نوساز مى درخشند.
یكى از نكات مهم دیگرى كه درباره فرمانفرمائیان مى توان بازگفت و بدان اشاره كرد، سرشت گروهى خیلى از آثار و آفرینه هایى است كه در دفتر او به طراحى و اجرا رسیده اند. آن قدر كه حالا تفكیك خیلى از آنها به مراحل طراحى و تولید جز با رجوع به فهرست دست اندركاران این پروژه ها ممكن نیست. همین هم در جاهایى باعث جدا شدن برخى از همكاران او مى شود، كه براى مثال مى توان از «نادر اردلان» یاد كرد كه بعد از طراحى «مركز مطالعات مدیریت» از دفتر فرمانفرمائیان فاصله مى گیرد.
نكته دیگر چندجانبى و چندجهتى بودن كارهایى است كه در دفتر این مهندس و معمار ایرانى انجام مى شود و شكل مى گیرد. به طورى كه مى توان در كارنامه او چه در سالهاى ۱۳۳۳ تا ۱۳۴۷ كه تنها كار مى كرد و چه در سالهاى ۱۳۴۷ به بعد كه دفاتر دیگرى را به همكارى گرفته بود طراحى و اجراى ساختمانهاى زیادى را با كاربردهاى گوناگون پیدا كرد. در این گستره از طراحى ساختمانهاى ادارى و دانشگاهها و مدارس عالى گرفته تا موزه و هتل و كارخانه و برج و كاخ و مجموعه ورزشى، ترمینال فرودگاه و... یافت مى شود. كارهاى بسیار شاخصى كه از میان آنها مى توان به كاخ نیاوران ، كاخ مادر در سعدآباد، كاخ محمودرضا پهلوى در سعدآباد، ترمینال حجاج و ترمینال مسافرى صدهزارمترى فرودگاه مهرآباد، موزه فرش تهران، پاویون ایران درنمایشگاه بین المللى مونترال (۱۹۶۷)، ساختمان پست تهران، ساختمان مركزى اداره تلویزیون ایران، استادیوم آزادى با دریاچه، دانشكده كشاورزى كرج، ساختمان هاى دانشگاه تهران در امیرآباد، ساختمان بانك صادرات اصفهان، كارخانه داروپخش درجاده كرج، بیمارستان ۲۰۰تختخوابى براى ارتش در شمال تهران، نقشه جامع شهرتهران (با همكارى ویكتورگروئن)، دهكده خانه دركرج، كاخ پرنس خالد در ریاض (عربستان سعودى) و دهها طرح اجراشده ساختمانى و شهرسازى دیگر اشاره داشت.
دراین میان البته همیشه و همواره پركارى دفتر فرمانفرمائیان توأم با كیفیت نبوده و به قول اردلان «به سطح عالى معمارى» نرسیده است.
این تصور اغلب بوده و به خاطر آمده كه برخى از بناهاى یادشده مى توانست با طراحى بهتر و دقیق تر به سطح بالاتر و والاترى ارتقا پیداكند.
البته این فرض درخیلى موارد و دراستناد به بناهاى دولتى و یادمانى و شهروندى دیگرى كه در ادامه و به ویژه بعد از انقلاب ساخته شده و مى شوند، تا حدود زیادى بیرنگ و بى رمق مى گردد و اجازه مى دهد كه همچنان از آثار به جاى مانده از دفتر فرمانفرمائیان و دیگر معماران پیشگام و پیشرو معاصر به بزرگى و عظمت یادكنیم. چه گام برداشتن در زمانه و زمینه اى خالى، اگرچه همیشه خطر بدعت گذارى و تحمیل سلیقه هاى شخصى و مشخص را با خوددارد، اما بسیارسخت تر از هرآغاز و احیاناً جبرانى است و این بویژه در معمارى قرن بیستم غرب به اثبات رسیده و در لایه لایه آن نمود یافته است. عبدالعزیز فرمانفرمائیان چنان كه كامران دیبا از او نقل مى كند كارش را در گاراژ پدرش و با طراحى منازل شخصى براى اقوام و دوستان آغازمى كند و براى فرار از این تنگنا، خود داوطلب درخواست از دولت براى طراحى و ساخت بناهاى دولتى و عمومى مى شود. كارى كه رفته رفته هم پایه اى براى دفاتر «مهندسین مشاور» مى شود و هم عرصه را براى ورود معماران جوان و ایرانى به بازار ساخت و سازهاى كلان بازمى كند و هم زمینه اى مى شود براى رسمیت یافتن و به رسمیت شناختن نظام معمارى و مهندسى كه در دهه پنجاه مى رفت با معمارى معاصر غرب همراه شود.

مطلب را به بالاترین بفرستید:

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 20 اردیبهشت 1385    | توسط: محمد حامد    | طبقه بندی: معماران ایرانی،     | نظرات()

سید هادی میر میران در گذشت

خبرگزاری دانشجویان ایران - تهران
سرویس: فرهنگ و هنر - هنرهای تجسمی

«سیدهادی میرمیران» ظهر امروز پس از گذران یك هفته بی‌هوشی، در بیمارستانی در آلمان درگذشت.

به گزارش خبرنگار بخش هنرهای تجسمی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این هنرمند معمار و شهرساز كه از  16  فروردین‌ماه به آلمان سفر كرده بود تا از نا‌حیه‌ی ستون فقرات مورد عمل جراحی قرار گیرد، ظهر امروز در فرانكفورت درگذشت.

پیكر این معمار ایرانی كه سال‌هاست به‌خاطر توده‌یی در ناحیه‌ی كلیه قادر نبود بدون عصا و ویلچر راه برود، روز جمعه ازسوی سفارت جمهوری اسلامی ایران در آلمان به تهران بازگردانده خواهد شد.

میرمیران مشاور مادر شهر بم - پس از زلزله - بود، تا همین روزهای آخر طرح توسعه بارگاه شاه‌چراغ روی میز كارش پهن می‌شد و بازسازی محوطه ارگ كریم‌خانی شیراز را در دست كار داشت.

سیدهادی میرمیران  36  سال زندگی حرفه‌یی خود را پس از فراغت از تحصیل در دانشگاه تهران، برای تدریس معماری در دانشگاه‌های علم و صنعت ایران، شیراز، همدان و تهران و طراحی و اجرای پروژه‌های صنعتی و معماری صرف كرده بود و به‌رغم سال‌ها بیماری، محل زندگی‌اش را همان اتاق كارش انتخاب كرده و تا روزهای آخر حیاتش به مدیرت اجرایی و طراحی معماری و شهرسازی مشغول بود.

ازجمله فعالیت‌های وی كه عنوان مارسل دوشان ایران به او اطلاق می‌شد، به ارایه‌ی طرح‌هایی چون طراحی مجموعه‌ی بهارستان واقع در میدان بهارستان تهران، ساختمان كانون وكلای دادگستری مركز، سركنسول‌گری ایران در فرانكفورت و نیز طرح احیای مجموعه‌ی كریم‌خان می‌توان اشاره كرد.

وی آخرین نشان افتخارش را از دستان سیدمحمد خاتمی گرفته بود.

مطلب را به بالاترین بفرستید:

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 31 فروردین 1385    | توسط: محمد حامد    | طبقه بندی: معماران ایرانی،     | نظرات()

مش اسماعیل: نابغه و هنرمند - به قلم عبدالحمید اشراق

نمى‏دانم سمت و تیتر مش اسماعیل را چطور مى‏توان بیان كرد. یك نابغه، یك هنرمند یایك ایرانى خوش ذوق. هنرمندیكه سواد خواندن و نوشتن را نداشت، یك هنرمند خودساخته‏بود بدون فراگرفتن ابتدائى‏ترین دروسى هنریى در مدرسه، دبیرستان و یا دانشگاه.

من او را یك نابغه مینامم، نه آنچنان نابغه‏ایكه بتواند با نوابغ دنیایى علم و هنر پنجه نرم كندو خودش را در آن سطح بیاورد. نابغه‏ایكه از هیچ خودش را به همه چیز رساند. از داشتن سوادفقط امضاء كردن را میدانست با تحریر جملاتى كه فقط خودش قادر به خواندن بود: بهیچ عنوان‏تا آخر عمر سعى نكرد به این امضاء چیزى اضافه كند و سوادى بیاموزد. او عقیده داشت كه بین‏خواندن و نوشتن و عمل كردن تفاوت فاحشى وجود دارد او ایمان داشت كه كار و عمل او ازخواندن و نوشتن برتریت دارد. او میگفت وقت براى خواندن و نوشتن ندارم چرا كه آنقدرمشغول ورق زدن كتب و مجلات هنریى براى آشنا كردن چشمم به تصاویر و عكسها هستم كه‏فرصتى براى خواندن و نوشتن پیدا نمیكنم و احتیاج هم ندارم اعتقاد او در این بود كه‏اندوخته‏هایى ذهنى و ذخیره‏هایى فكریى میتواند از طریق دیدن هم ازدیاد یابد. و همان عمل راانجام میدهد كه از طریق خواندن و نوشتن. او خزینه ذهنى خود را با نگاه به تصاویر پُر و لب‏ریزمیكرد و الهامات او بطریقى دیگر صورت میگرفت چونكه او از قوانین هنریى و تناسبات‏هنریى اطلاعى نداشت بنابراین برداشت او از هر تصویر بطریقى دیگر از آن بود كه یك محصل‏ دانشكده و یا یك فارغ التحصیل یكى از دانشگاههایى خارج از كشور.

 

بنابراین موقعیكه با او صحبت میشد گو اینكه جملات را صحیح فرم‏بندى نمیكرد برداشتش‏را از یك تصویر همان‏طور كه فكر میكرد بیان میكرد.

 

كارش بدین طریق شروع شد كه زمانیكه هنرمند نام‏آور پرویز تناولى حدود دهه  40نتوانست با مسؤلین هنریى مملكت كار كند راهى آمریكا شد و پس از اقامت چند سال به ایران‏مراجعت نمود ارمغانى كه با خود آورد كه با حمایت بنیاد گریى Grey) (ABBY  توام بود ساختن‏كوره‏هاى سرامیك و برنزریزى بود كه براى اولین بار در ایران آغاز شد و دانشجویان دانشكده‏هنرهایى زیبا تحت نظارت تناولى از كوره‏ها بر این كارهایى خود استفاده میكردند. شخصى كه‏دربان این كارگاه بود مش اسماعیل نام داشت آنطوریكه خود تناولى بكرّات گفته است عشق،علاقه و پشتكاریكه این دربان داشت بمراتب بیشتر از دانشجویان بود

 

مش اسماعیل گه گاهى از تناولى خواهش میكرد كه در كوره سرامیك سازیى كار او را هم‏یعنى مجسمه كوچكى كه ساخته بود با كارهایى دانشجویان در كوره بگذارد البته تناولى باخوش روئى قبول میكرد این كار بكرّات تكرار شد و مش اسماعیل توانست با كارهاى ابتكاریى‏خود اثرهایى هنریى در سطح خود بیافریند. اسماعیل توكل (مش اسماعیل) آرام نداشت صبح‏زود خارج از وظائف دربانى كارگاه مجسمه‏سازى دانشكده هنرهایى زیبا و شب‏ها خارج از رعایت وقت ادارى با عشق و علاقه كارهاى فكر ـ كارى شاگردان دانشكده بخصوصى تناولى رامورد بررسى قرار میداد و از دید خود اثراتى با روش مخصوص مى‏آفرید. آنچه جالب است.هیچ تقلید، اقتباس یا كپى از كارهایى دیگران در كارهایش دیده نمیشد.

 

زمانیكه دانشكده هنرهایى زیبا كارهاى دانشجویان این رشته را به نمایش گذارد در بخشى ازاین نمایشگاه كارهاى مش اسماعیل هم با خواهش و تمنایى او در گوشه‏ایى در سالن گذارده شد(من نمیدانم آیا دانشجویان به تناولى اعتراض نكردند كه چرا كارهاى ما را با كارهاى دربان آتلیه‏با هم میگذارید و ارزش كارهایى ما را در سطح یك دربان پائین نیاورید هنوز هم از تناولى‏نپرسیده‏ام)

 

ولى تعجب اینجاست كه وقتى خانم گریى از آمریكا آمد كه نمایشگاه را به بیند یا افتتاح كندضمن قدردانى از كارهاى دانشجویان تعدادى از كارهاى مش اسماعیل را خرید و به آمریكا برد.

 

این یكى از بزرگترین موفقیت‏هائى بود كه براى مش اسماعیل رویداد و كارهایش به خارج ازكشور رفت پس از آن مش اسماعیل بتدریج مكتب سازندگى سرامیك را ترك كرد و با تركیب فلزبا سیم و آهن‏هاى پاره و فرسوده كارهائى كرد كه به یادگار ماند و روز به روز كارهایش بیشترمورد توجه عموم بخصوص هنرمندان قرار میگرفت بطوریكه با وجودیكه خودش را هنرمندنمیدانست آثارش در نمایشگاههاى ایتالیا ـ آلمان ـ انگلیس ـ بلژیك و تركیه رسوخ كرد. درایران مطبوعات درباره او غوغا كردند و در هر مجله و روزنامه‏ایى از او، از صداقت، از سادگى، وبى‏آلایشى او صحبت میشد. او اعتقاداتى داشت و تا این درجه نخواست اعتقاداتش را عوض‏كند كه حتى‏ عرق‏چین خود را نیز همیشه بر سر داشت و نگه داشت و نخواست عوض كند ومیگفت من این هستم و آدم بى‏سوادیى هستم، از من چیز دیگرى نخواهید من نه سخنران هستم‏نه باسواد.

 

هنرمند بى‏سوادیكه در سطح دانشگاهیان كار میكرد او در قزوین متولد شد و در تهران فوت‏نمود و تا آخرین لحظات زندگى غرق در كارهایى خود، ابداعات خود، سبك خود بود. او باروش خود رستم را لاغر مى‏دید، زن را در مجسمه‏هایى خود بدون هیچ امتیازى در مورد زن‏بودن آنها تصویر میكرد، آنها را چون یك انسان، بدون در نظر گرفتن فرم بدنى، ترسیم، مجسم وشكل میداد از فرم‏هاى ـ كلاسیسم، امپرسیونیسم و كوبیسم خبرى نیست گو اینكه در كارهایش‏از قواعد هنریى تبعیت نكرده ولى در اثراتش با یك دید سادگى و زیبائى روبرو میشویم، درباره‏كارهایش مطالب زیادى نوشته‏اند ولى آنچه كمتر بآن توجه شده خلاقیت یك انسان ساده لوح بااستفاده سادگى و بدون وارد شدن در گرداب و امواج هنرهایى زمان است.

 

من آنقدر به او علاقمند بوده و هستم كه دو كارش را به پاریس آوردم و همیشه آنها را بعنوان‏یادگار از یك نابغه عایى ایرانى حفظ خواهم كرد.

 

 

منبع :مجله فرهنگی  هنری بخارا

مطلب را به بالاترین بفرستید:

نوشته شده در تاریخ شنبه 13 اسفند 1384    | توسط: محمد حامد    | طبقه بندی: معماران ایرانی،     | نظرات()